Li gorî wî, Paşinyan û Aliyev di heman demê de biryar dan ku daxuyaniya 9ê Mijdara 2020an berdin, ji ber ku ew ditirsiyan ku Rûsya xala 9an wekî leverage li dijî hem Ermenistan û hem jî Azerbaycanê bikar bîne. Pispor tekez kir ku “Û cihê herî guncaw li cîhanê ji bo berdinê Qesra Spî ye. Ji ber vê yekê, aliyan biryar dan ku wê projeyê ji Rûsî veguherînin Amerîkî.”

“Amerîkî bawer dikin ku şîrketên Rûsî jî dikarin rêya Trump bikar bînin, lê ew eşkere dikin ku ev niha bernameya wan e. Hem Dewletên Yekbûyî û hem jî Ewropa fêm dikin ku bandora Rûsyayê li herêmê li gorî pênc-deh sal berê bi girîngî qels bûye. Rûsyayê leverageya xwe li ser hem Ermenistan û hem jî Azerbaycanê winda kiriye, ku di dema pevçûna Karabaxê de qewimî.”

Pispor bawer nake ku Îran faktora sereke ya Dewletên Yekbûyî di pêkanîna vê projeyê de ye.

Tomas dê Waal destnîşan kir ku “Li wir dê şîrketek Amerîkî hebe, dê binesaziya Amerîkî hebe, lê ji bilî çend kesan, Amerîkî bi xwe tune ne. Ewlehî dê ji hêla şîrketek taybet, dibe ku ne Amerîkî be jî, lê Ewropî be, û her weha cerdevanên sînor ên Ermenî ve were peyda kirin.”

Ermenistan di nav 40 welatên cîhanê yên herî jor de di warê nermalav û zanista daneyan de ye. Îsal, Yerîvan di rêzbendê de 19 rêzan bilind bûye û gihîştiye rêza 181emîn, bi saya rêjeya mezinbûnê ya ji %40î zêdetir.

Sêktora teknolojiyê ya Ermenistanê veberhênanên nû dikişîne û mezinbûnê teşwîq dike. Yekem şîrketa yekşehriyê ya welêt, PicsArt, gihîştiye nirxandinek 1 milyar dolarî û destpêkek din a Ermenî, DeepCraft, kirî. Wekî din, ekosîstema destpêkekên Ermenî nîşanên mezinbûna karsaziyê û pêşkeftina teknolojîk nîşan dide.

Ji ber mezinbûna piçûk a bazarê û nifûsa tenê 3 mîlyon, çend destpêkekên pir serketî, bi taybetî ServiceTitan, baregehên xwe ber bi bazarên mezintir, nemaze Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê, berfireh dikin. Lê belê, hêjayî gotinê ye ku ev karsaz ji ekosîstema xwe qut nebûne.

Lîsteya welatên ku herî zêde leşkerên wan li cîhanê hene li jêr e:

I. Korêya Bakûr- 7 milyon 580,000

2. Vîetnam – 5 milyon 490,000

3. Hindistan – 4 milyon 246,800

4. Rûsya – 3 milyon 203,000

5. Çîn – 3 milyon 45,000

6. Brezîlya – 2 milyon 184,500

7. DYA – 2 milyon 112,800

8. Taywan – 1 milyon 837,800

9. Pakistan – 1 milyon 501,000

10. Misir – 1 milyon 314,500

11. Kuba – 1 milyon 234,500

12. Endonezya – 1 milyon 94,750

13. Îran – 1 milyon

14. Ukrayna – 990. 000

15. Tirkiye- 894. 700

16. Tayland- 699.550

17. Meksîka- 505.400

18. Etiyopya- 503.000

19. Kolombiya- 469.000

Wî careke din rola xwe di çareserkirina hejmareke nakokîyên navneteweyî da bîr anî.

Trump got, “Min şerên dijwar çareser kirine, wek Kamboçya û Tayland, Kosovo û Serbistan, Pakîstan û Hindistan, Îsraîl û Îran, Ermenîstan û Adrbêcan.”

Trump behsa lûtkeya aştiyê ya 8ê tebaxê ya li Waşîngtonê û encamên wê kir û tekez kir ku di navbera her du welatada bi salan nakokî hebûn, lê wîra li hev hatîye wê yekê çareser bike.

Heşdî Êzidî û Heşdî Şebî ji vê cîrantiyê dilgiran in û ketine rewşa amadebûnê.

Li Şingalê piştî guherînên li aliyê Sûriyeyê û hatina Artêşa Ereban a Sûriyeyê li ser sînor, tirs û dilgiranî di nav xelkê û hêzên ewlehiyê de peyda çêbûye.

“Êzidî dizanin 10 sal berê çi hat serê wan”

Fermandarê Alaya Lalişê ya Heşdî Şebiyê Xal Elî ji Rûdawê re ragihand ku xelkê deverê ji bo parastina axa xwe amade ye û got:

“Xelkê herêmê hemû amade ne alîkariya hêzên ewlehiyê bikin. Êzidî baş dizanin 10 sal berê çi hat serê wan, loma îro bi hemû hêz û şiyana xwe amade ne herêma xwe biparêzin.”

“Bêyî daxwaza me bûn cîran”

Fermandarê Heşdî Şebî dilgiraniya xwe venaşar û got:

“Ew bûne dewletek, her çi qasî me nedixwest bibin cîranên me lê bêyî daxwaza me bûne cîran.”

Berdevkê Ragihandina Yekîneyên Berxwedana Şingalê (YBŞ) Hadî Elyas jî tekezî li ser amadebûna hêzên xwe dike da ku rê li ber dubarebûna senaryoya 2014an bigirin.

Hadî Elyas got, “Hêzên me li Şingalê amade ne rê li ber her komkujiyekê bigirin.

Heta niha metirsiyeke berbiçav nîne û ti pêngav berev me neavêtine lê divê mirov her tim amade û hişyar be.”

Tirs ketiye nav xelkê

Tirs û dilgiranî ne tenê li cem hêzên leşkerî heye her wiha li cem şêniyên Şingalê jî heye.

Niştecihê Şingalê yê bi navê Dexîl Miço jî got, “Li ser asta ewlehiyê heta niha tiştek nîne lê em daxwazê ji xelkê xwe dikin ku baldar bin.”

Çalakvanê Şingalî Seed Hemmo hişyariyê da ku metirsî ne tenê li ser Şingalê ye û got:

“Dewletên derdora Sûriyeyê hemû di bin metirsiyê de ne, eger îro li Rojavayê (Kurdistanê) xelas bûn, sibê dê werin Îraqê û du sibê jî welatên din.”

“Divê em her tim amade bin”

Welatiyê bi navê Azad Hisên amaje bi wê yekê kir ku hefteya borî tirs zêdetir bûye û got:

“Artêşa Ereban a Sûriyeyê li ser sînorê Îraqê bi cih bûne û hikûmeta Îraqê û hêz jî li vir bi cih bûne.”

Mazin Xelîl jî hemfikir e û got, “Bê guman tirsek li cem xelkê me peyda bûye lê divê em her tim amade bin.”

“Serdana herêmî ya Cîgirê Serok Vance tenê çend roj dûr e. Ev serdan dê yek ji qonaxên girîng be di pêşvebirina berjewendiyên jeopolîtîk ên Amerîkî li herêma me de. Ev pêşbaziyek jeopolîtîk a herêmî ya xwezayî ye, ku tê de Amerîka di vê qonaxê de xwedî avantaj e. Divê were zanîn ku ev avantaj jî bi hesabê berjewendiyên xeleka herî qels a herêmê tê bidestxistin, ku ev xuyangek tal lê rastîn a realpolitikê ye. Lêbelê, ez vê yekê tenê wekî serkeftinek ji bo rêveberiya Trump nabînim, ji ber ku senaryoyên weha ji sala 1991-an vir ve ji hêla hemî rêveberiyên Amerîkî ve hatine pêşve xistin, û ew gav bi gav hatine bicîh kirin,” wî nivîsand.

Pisporê Amerîkî zêde kir ku rastiya ku gavek wusa dikare bandorek neyînî li ser bicîhanîna TRIPP an şertên wê bike jî rolek lîstiye ku heta niha li Îranê nexe.

Di civînê de rewşa Rojavayê Kurdistanê û kar û barên diyasporayê hatin gotûbêjkirin.

Civîn îro li navçeya Pîrmamê yê Hewlêrê hat kirin.

Li gorî daxuyaniya Baregeha Barzanî, Bêrîvan Aymazê kêfxweşiya xwe ya ji ber serdana xwe ya Kurdistanê û hevdîtina li gel Serok Barzanî anî zimên.

Spasiya helwesta Serok Barzanî kir

Bêrîvan Aymazê ji ber ku di rûdan û metirsiyên van demên dawî de xwedî li doza Kurdên Rojavayê Kurdistanê derketiye û hewlên wî yên ji bo parastina gelê Kurd ê li Rojavayê Kurdistanê spasiya Serok Mesûd Barzanî kir.

Aymazê her wiha ji bo gihandina alîkariyan û çûna bi hawara mexdûrên li Rojavayê Kurdistanê spasiya Dezgeha Xêrxwaziyê ya Barzanî (BCF) kir.

Alîkara Serokê Parlamentoya Nordrhein-Westfalenê hêvî kir ku Herêma Kurdistanê roj bi roj bihêztir bibe

Bêrîvan Aymazê ji ber piştgiriya wî ya ji bo kar û barên diyasporaya Kurd a li derveyî welat jî spasiya Serok Barzanî kir.

“Divê ziman û nasnameya xwe biparêzin”

Li aliyê din, Serok Barzanî di civînê de pîrozbahî li Bêrîvan Aymazê kir ku bi hewl û şiyana xwe kariye li Almanyayê bigihêje pileyeke siyasî û hêviya serkeftinê jê re xwest.

Serok Barzanî bal kişand ser kar û barên diyasporayê, şîret û rêkarên pêwîst ên di vê derbarê de pêşkêş kirin.

Serok Barzanî di çarçoveya vê mijarê de tekezî li ser girîngiya parastina nasname û zimanê Kurdî ya di nav Kurdên derveyî welat de kir.

Li gorî daxuyaniyê, rewşa Rojavayê Kurdistanê û pêvajoya aştiyê ya li Tirkiyeyê mijarên din ên civînê bûn.

Li gorî “Armenpress”-ê, peyamek li ser vê yekê li ser rûpela fermî ya Facebookê ya Katolîkosatê ya Mala Mezin a Kîlîkyayê belav bû.

Tê destnîşankirin ku Katolîk Aram I bala cîgirê serokê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê kişandiye ser mijarên lezgîn yên parastina ewle ya abîdeyên manewî û çandî li Qerebaxê, û daxwaz kirîye ku ew tevlî wê pirsê bibe.

Di namê da, Patrîarx her wiha bîr anîye ku qanûna navneteweyî bi awayekî zelal girîngiya him azaberdana dîlên şêr û him jî parastina mîrata manewî û çandî tekez dike. Li gorî raporê, nameya Patrîarx gihîştiye cîgirê serokê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê.