SerekeSîyasî

Faktora kurd li Îranê hevrêzîya di navbera Tirkîyayê û Adirbêcanê de qewîn dike: Jamestown

Jamestown radigihîne ku faktora kurd di nakokîya potênsîyal ya li ser Îranê de dikare pêkanîna projeya TRIPP ê bixe xeterê û hevsengîya hêzê li herêmên sînor biguherîne, ku bandorê li berjewendîyên Tirkîyayê û Adirbêcanê bike.

Li gorî weşanê, Tirkîya û Adirbêcan qewînbûna muhtemel ya komên çekdar yên kurd di çarçoveya nakokîya li ser Îranê  wek faktoreke sereke ya bêîstîqirarîya herêmî û gefeke potênsîyal li ser ewlehîya xwe dibînin. Li gorî gotarê, her du welat bi awayeke proaktîv helwestên xwe hevrêz dikin û rîskên têkildarî berfirehbûna muhtemel ya çalakîyên kurd li herêmên sînor yên Îranê û dewletên cînar dişopînin.

Pevçûyînên li ser Îranê dîyar kirîye ku derketina holê ya faktoreke çekdar yê kurd li bakûrê Iraqê yan Îranê wê wek gefeke raste-rast li ser ewlehîya neteweyî ya wê bê dîtin.

Li gorî rojnameyê, Tirkîya îhtîmala destwerdana leşkerî li bakûrê Îraqê red nake heger serhildana kurdan zêde bibe, ku dikare bandorê li Îranê bike yan jî herêmê bêîstîqirar bike. Ew tekez dike ku beşdarbûna hêzên çekdar yên kurd ji bo Tirkîyayê “xeta sor” dimîne.

Gotarê de her wiha tê destnîşankirin ku Adirbêcan nîgeran e ku çalakbûna muhtemel ya çalakîyên kurdan li bakûrê rojavayê Îranê dikare alozîyên êtnîkî di nav welêt de zêde bike û bandorê li ser nifûsa adirbêcanî ya Îranê bike. Li gorî weşanê, Bekû girîngîyeke taybet dide parêzgeha Adirbêcana Rojavayê, ku him civakên adirbêcanî û him jî yên kurd lê kom bûne. Di rewşa bêîstîqirarîyê de, ev dikare bandorê li ewlehîya kêmneteweyan û her weha projeyên veguhastinê yên stratêjîk yên ku Adirbêcanê bi Nexçêvanê û Tirkyayê ve girêdidin bike.

Li gorî xudan, faktora kurd dikare bibe hêmanek ji pêşbirkeke herêmî ya berfirehtir, ji ber ku guhêrîna hevsengîya hêzê li herêmên rojavayê Îranê bandorê li berjewendîyên çend dewletan dike. Li gorî weşanê, tiştê sereke ji bo Bekûyê kontrola li ser ragîhandinê û aramîya rêyên ku di Başûrê Kafkasîyayê û bakûrê Îranê re derbaz dibin dimîne, di heman demê de pêşînîya Tirkîyayê ew e ku pêşî li derketina holê ya avahîyên çekdar yên kurd li ser sînorên xwe bigire.

Ji bo rûbirûbûna van xetereyan, gotar destnîşan dike ku Tirkîya û Adirbêcan hevrêzîya sîyasî û leşkerî xurt dikin, di nav de tetbîqatên leşkerî yên hevbeş û berfirehkirina hevkarîya di navbera wezîretên xwe yên parastinê de. Bi tevahî, li gorî weşanê, nêzîkatîya wan armanc dike ku mêxanîzmê pêş bixe da ku bersivê bide zêdebûna potênsîyal û tevlêbûna aktorên çekdar yên nedewletî li alîyê Îranî yê pevçûyînê.

Zêdetir nîşan bide
Back to top button