Daxwaza ji bo sifir û molîbdênê wê du qat û sê qat bibe, di heman demê de pêtrola Adirbêcanê kêm dibe:Chanyan
Maden sêktora herî girîng ya aborî ya welêt e û di warê civakî de jî roleke girîng dilîze. Alîkarê yekemîn yê midûrê giştî yê kombînata sifir û molîbdênê ya Zangezûrê Vardan Chanyan 28 ê adarê di çarçoveya nîqaşa bi mijara “Di aborîyê de rol û girîngîya madenê” de daxuyanî daye.
Ewî pêşbînîyên xwe raber kirin ku heta sala sala 2050 î li şûna 30 mîlyon tonn sifir ku niha li seranserê cîhanê her sal tê derxistin, ev hejmar wê bigihêje 55 mîlyon tonnayî.
“Ev tê wê wateyê ku wê daxwaza sifir hema du qat bibe û wê ji dabînkirinê pir zêdetir be, kêmasîya wê ji 1,5 mîlyon tonn heya 9,9 mîlyon tonn wê bibe sedema zêdebûna bihayan”.Di sala 2024 a de, 200 mîlyard dolar û neftê jî 3,1 trîlyon dolar dahata salane ya dahatên ji kana sifir pêk tê. Lê belê, heya sala 2050 î, dorhêla salane ya kana sifir di bazara gerdûnî de wê bibe 1.1 trîlyon dolar, û neft – bi qasî 700 mîlyard dolar.
Di wê demê de pişka pêtrola Adirbêcanê di bazarên cîhanê de wê bibe sifir, ji ber ku yedekên pêtrolê yên wî welatî kêm dibin. Zehmet e ku mirov bêje ka wê Ermenîstanê di bazara sifir de çi para xwe hebe, lê pêdivî ye ku meriv hemî potênsîyala xwe bikar bîne û ji guhertinên çaverêkirî sûd werbigire. Di heman demê de rola pêtrolê di aborîya Adirbêcanê de ji ya sifir di aborîya Ermenîstanê de bê hempa bilindtir e. Herweha para sifirê ku li Ermenîstanê tê hilberandin di pîyaseya cîhanî de ne zêde ye. “Derbarê daxwaza molîbdênê de wê daxwaza wê hîn zêdetir bibe û 3 qat zêde bibe, ev jî potênsîyaleke mezin ji me re çêdike”,- Chanyan her wiha gotîye.
“Di heman demê de, ji 5-11 selefê hemî bacên ku di sala 2024 a de têne dayîn, dikeve ser pîşesazîya me, pargîdanîyên madenê. Wan 500 mîlyon dolar bac dan. Li Ermenîstanê tenê pargîdanîyek mezin ya madenê heye ku di bazara cîhanî de xuya dike, yên mayî di pratîkê de nayên dîtin”,- Chanyan zêde kirîye.
Ewî tekez kirîye ku ev yek ji wan warên bêhempa ye ku dikare di qada cîhanî de jî eleqeyê çêbike.
“Ev yek ji bo ewlehîyê girîngîyek mezin e, ji ber ku madenkarî aborîya xwecihî pêş dixe û di civakên sînor de karan çêdike. Ji bo pêdivîyên jîngehê, ew di nav pargîdanîyê de ji yên ku di qanûnên navxweyî de hatine destnîşan kirin hişktir in, ji ber ku wekî din ne gengaz e ku hilberan hinarde bikin bazarên cîhanê. “Ji bilî vê hewaya Kacaranê yan jî Agarakê ji ya Yêrêvanê paqijtir e”,- Chanyan gotîye.
Wî da zanîn ku rêveberîya kombînatê ji bo vekirina kargeheke sifir kar dike, herwiha bal kişand ser giringîya berçavgirtina bandorên aborî û jîngehê.
