H’emû nûçeSereke

Sîstêma topan CAESAR  ya fransî û cebilxaneyên wê li seranserê cîhanê daxwazek mezin e: pisporê leşkerî

Hevkarîya leşkerî ya ermenî-fransî bê guman pêvajoyeke erênî ye, ku Ermenîstan bi rastî jêderên hemî çek û cebilxaneyên xwe yên îthalatê cihêreng dike, nemaze heke ew li ser welatek superhêz wekî Fransa be.

Şîrovekarê leşkerî Narek Nêrsîsyan di hevpeyvîna xwe de bi “Armenpress”ê re, ev nêrîna xwe anî ziman û amaje bi nota wezîrê hêzên çekdar yên Fransîyayê Sebastiên Licornyu kir, ku li gorî wî, aliyên ermenî bi Fransîyayê re li ser bidestxistina sîstema topxaneya CAESAR di çarçoveya peymanê de bi Fransîyayê re îmze kirine.

“Fransa xwedan pîşesaziyeke leşkerî ya pir bilind e û di nav lîsteya wan welatan de ye ku dikarin hema tevahiya çekan bidin xwe”,-şîrovekarê leşkerî gotîye.

Nêrsîsyan bi taybetî li ser wesayitên zirxî û şer yên Bastionê yên ku berê radestî ermeniyan hatine kirin, Nêrsîsyan destnîşan kir ku ew wesayitên têra xwe gerok in, li eraziyên çiyayî jî dikarin bi ahengî bixebitin û di rewşa bikaranîna konsepta rast de, ev gengaz e, ku ev wesayitên leşkerî dê cihê xwe di yekîneyên -hêzên çekdar yên Ermenistanê de ji bo çareserkirina pirsgirêkên diyarkirî bibînin.

 “Herwiha em pergala topan CAESAR, fûzeyên 155 milîmetreyî jî distînin, ku li hemû cîhanê daxwaza wan pir e, birçîbûna wan jî heye, ji ber ku di nav cebilxaneyên sereke de ne. Digel kapasîteya hilberîna Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê  jî mehê 28,000 mûşekên bi vî rengî têne hilberandin. Ji aliyê xwe ve Yekîtîya Avropayê dikare di salekê de milyonek yekîneyan çêbike.”

Bi gotina Nêrsîsyan, hinartina jimareke guncaw ya mûşekan ji bo topên navborî dê hinekî zehmet bibe, ku ew jî ji ber bikaranîna berfereh ya van cebilxaneyan li navçeyên nakok yên rûsa-ûkrayîna û îsrayêlî-filistînê ye.

“Ukraîna standartên rojavayî, NATO ê dişopîne, ji ber vê yekê li eniyê 155 milîmetrê guleyan bikar tîne. Yekîtîya Avropayê beriya niha soz dabû ku heta dawiya îsal milyonek guleyên topavêjê bide Ukraînayê, lê îro karî nêzîkî 250 hezar guleyên topavêjê bide Ukraînayê. DEwletên AmerîkayêyeYekbûyî yê ku dixwaze hilberîna xwe berfireh bike, bi yek ji şîrketên tirk re ku li Dewletên Yekbûyî yê kargeheke hevpar ya hilberînê vekir, peyman îmze kir. Di şert û mercên pevçûnên îroyîn de hejmara fîşekên topên navborî pir kêm e. Ji bo berhevdanê, Federasyona Rûsyayê hilberîna xwe ya salane ya 152 mîlîmetre fîşekan zêde kiriye û kiriye çar mîlyon. Bifikirin ku serfkirin çiqas mezin e û aliyên nakok ber bi çi ve diçin. Her weha divê em hewl bidin ku li Ermenîstanê hilberînek 155 mîlîmetreyî û parçeyên yedekê ava bikin, li şûna ku em tenê bi îthalata wan têr bibin. Pir mimkun e ku em di demek kin de wê hilberînê saz bikin”,- şîrovekarê leşkerî gotîye.

Li gorî wî, mûşekên berevaniya hewayî ya Fransîyayê û Hindistanê yên ku Ermenîstanê bi dest xistine, menzîla navîn derbas nakin û heger em dixwazin berevaniyeke esmanî ya bi bandor hebe, divê em pêşkeftina firokevaniyê pêşve bibin.

 “Niha dewleteke wek Îsrayêlê jî nizane bi dronên piçûk yên ku hem îstîxbaratê pêk bînin û hem jî operasyonên êrîşê organîze bikin, çi bike. Dronan bi bingehîn tevahî mantiq guhertiye, ji ber vê yekê divê em ber bi rêyek cûda ve biçin. Helbet ez nabêjim ku em van hemûyan bi dest nexin, tenê divê xebatên tevlihev bên kirin. Her wiha pêdiviya me bi mûşekên dijî hewayî yên navîn û dûravêj heye, eger em li ber çavan bigirin ku Adirbêcan ku her kêlî dikare danûstandinan têk biçe û bikeve operasîyonên leşkerî, di encamê de balafirên bêmirov yên bi tîpa “Akinci” yên tirkiyê kirî û ferman da firokeyên şer.

Li gorî şirovekarê leşkerî, ne rast e ku meriv ji bo girtina hewayê yan jî parastina qada hewayî tenê xwe bispêre mûşekên dijî balafiran. Rûsya û Îsrayêl xwedan sîstemên berevaniya esmanî yên bi bandor in, lê di van demên dawî de bi pirsgirêkan re rû bi rû mane. Kubeya asmanî ya bi navê Îsrayêlî, tevî tedbîrên dijber yên heyî jî, dema ku lêdanên pêşîlêgirtinê ji aliyê firokeyên Urdun û hevalbendên wê ve dihatin kirin, xwe tam rewa nedikir, ji ber ku îraniyan dîsa jî hin derb girtin. Ji ber wê jî li gorî Nêrsîsyan pirsgirêk tenê bi roketan nayê çareserkirin, pêwîstî bi çareseriyên aloz heye.

Li ser giliya ku Adirbêcanê derbarê hevkariya leşkerî ya Ermenistan û Franîysayê de kiriye, hevpeyivîna me tekez kir ku Bekû bi tenê dikare vê rewşê wek derfetek ji bo rewakirina êrişên xwe yên muhtemel bikar bîne, ji ber ku Adirbêcan hewl dide hin mebestên pûç bike bingehê her êrîşkariyê.

 “Rastî vê gavê tirsa azriyan tune ku topên ku ji aliyê Ermenîstanê ve hatine bidestxistin, dikarin hevsengiyê bi awayekî radîkal biguherînin. Her wiha çekên ku ji aliyê wan ve bên kirîn, bi taybetî balafirên şer yên Pakistanê, jixwe dikarin kalîteyê biguherînin. Di rewşa niha de, divê aliyê Ermenistanê bi berdewamî berdewam bike û bi lez reformên leşkerî pêk bîne, girîngiyeke taybet bide sektora taybet ya pîşesaziya leşkerî. Wezareta me ya karên der berê jî bersiva Adirbêcanê daye, ev yek dê ji bo pêkanîna reformên giranbuha bibe alîkar”.

Şirovekarê leşkerî anî ziman ku Ermenîstanê jî pirsgirêka pêşxistina navendên lojîstîkê heye, ji ber ku di çarçoveya geşedanên jeopolîtîk û herêmî yên heyî de, pirsa bingehîn ew e ku çekên bidestxistî dê çawa werin welatê me.

“Eger berê di bin hin zextan de yan jî di hin sozan de, aliyê Gurcistanê bi vî rengî astengî çênekira, wê demê dibe ku guhertinên heyî yên li Gurcistanê bibin sedem ku em ê wê navenda lojîstîkî winda bikin”.Tenê yek girêka lojîstîk maye, ew jî bi rengê Îranê. Li vir divê rayedarên me gelek hewl bidin da ku karibin alavên leşkerî bînin Ermenistanê”,-Nêrsîsyan gotîye.

Bi rêya peymanên ku di payîza sala borî de hatin îmzekirin, Fransîya tekezî li ser hevkariya leşkerî ya bi Ermenistanê re dike, berdewamkirina xurtkirina têkiliyên heyî yên di warê berevaniyê de.

23 ê cotmeha sala 2023 a de, li Parîzê, wezîrê hêzên çekdar yên Komara Fransîyayê, Sêbastien Likornyû, peymanên yekem ji bo peydakirina 50 wesayîtên zirxî û şerker yên Bastion ji pargîdaniya Thalès, sê radarên çavdêriya asmanî GM-200 ragihand.

Her wiha Ermenîstanê ji bo kirîna tifingên sekvanî yên bi teqez bi şîrketa fransî PGM re peyman îmze kir. Her wiha dibe ku fuzeyên li dijî hewayî yên menzîla navîn û menzîl dirêj bidin Ermenîstanê.

Zêdetir nîşan bide
Back to top button