Rêxistina Amnesty International bang li Neteweyên Yekbûyî kir ku mafên beşdarên COP29 ku li Adirbêcanê bê lidarxistin, mîsîyoger bike
Rêxistina navneteweyî ya mafên mirovan Amnesty International bang li organîzatorên Neteweyên Yekbûyî yên konfêransa avhewayê COP29 ku di meha mijdarê de li Bekûyê tê lidarxistin, kir ku bi “lihevkirina bi welatê mazûvan re” mafên mirovan bi rayadarên Adirbêcanê re mîsîyoger bikin. Di daxuyanîya ku ji alîyê rêxistinê ve hatîye dayîn de ev tişt hatîye dîyarkirin.
Tevî gelek hewldanan, tê gotin ku Amnesty International tenê vê dawîyê peymanek welatê mêvandar ji bo COP ya sala borî di navbera peymana çarçoveya guherîna avhewa ya Neteweyên Yekbûyî (UNFCCC) û Yekîtîya Mîrtîyên Erebada de peyda kirîye. Di parastina mafên ku ji beşdaran re li Dûbayê hatine dayîn de xeletî û nezelalîyên girîng hene, fikaran zêde dike ku peymana bi hukumeta Adirbêcanê re bi heman rengî dibe ku bi tevahî mafên mirovan û cîhê sîvîl di COP29 de neparêze, û dê ji raya giştî re neyê peyda kirin heya ku piştî lûtkeyê.
“Peymana di navbera UNFCCC û rayedarên Adirbêcanê de divê garantî hebe ku hemî mafên mirovan têne parastin û rêzgirtin, hem di nav devera bûyerê de û hem jî li derveyî sînorên wê. Di nav van de mafên azadîya axaftinê û kombûna aştîyane hene. Ev bi taybetî girîng e ji ber ku rayedarên Adirbêcanê bi rêkûpêk rexneyan dişuxulînin û vê dawîyê zextên xwe yên li dijî muxalefetê zêde kirine, rojnamevan, parêzvanên mafên mirovan û çalakvanên mafên avhewayê yên wek Anar Mamêdlî girtine. Em banga berdana wî û yên kesên ku bi neheqî ji hêla rayedaran ve hatine girtin, dikin”, şêwirmenda sîyaseta avhewayê ya Amnesty International Ann Harîsonê gotîye.
Ewê destnîşan kir ku ji ber binpêkirinên eşkere yên mafên mirovan yên ku ji hêla hukumeta Adirbêcanê ve hatine kirin, girîng e ku peymana welatê mêvandar bi UNFCCC re tavilê piştî îmzekirinê bê eşkere kirin da ku bê lêkolîn kirin da ku binirxînin ka çiqasî mafên sîvîl yên COP29 têne parastin.
“Divê sêkratarîya UNFCCC hemû peymanên berê û paşerojê li ser malpera xwe biweşîne ji bo berjewendîya zelalîyê û bi berfirehî agahdarîya li ser weşandina wan belav bike.Adirbêcan jî wekî alîyekî peymana Orhûsê ya weşana agahdarîya giştî, divê peymanê biweşîne”,-Harîsonê daye kifşê.
Rêxistina Amnesty International belge kirîye ku çawa civînên berê yên avhewayê yên COP, di nav wan de yên li Polonîyayê, Îspanîyayê, Padişatîya Yekbûyî, Misirê û Yektîya Mîrtîyên Ereba, sînordarkirina azadîya raderbirînê û mafê kombûna aştîyane vedihewîne. Rêxistinê her wiha bal kişand ser binpêkirinên mezin yên mafên din yên li Adirbêcanê, û nîgeranîya xwe li ser ewlehîya beşdaran li COP ya îsal, ku dê ji 11a heya 22 ê mijdarê li Bekûyê bê lidarxistin, nîşan da.
