Bi înîsiyatîfa desthilatdarên Adirbêcanê, li welatên cihê yên cîhanê gelek rêxistin tên avakirin, ku bi berevajîkirina bûyerên dîrokî, ji bo guhertina ermeniyan li ber çavê civaka navneteweyî armanc dikin. Li gorî rapora “Armênprêss” ê, ev yek di gotara fonda analîtîk ya zanistî ya “Gexard” de hatiye gotin, ku tê de jî hatiye gotin: “Bi înîsiyatîva komîteya dewletê ya Adirbêcanê ya ji bo karê dîyasporayê, rêxistinên bi navê “Xanîyên Adirbêcanê” li welatên cihê yên cîhanê têne damezrandin, ku “mebesta wan ew e ku adirbêcanên ku li derve dijîn bikin yek”.
Divê bê zanîn ku bi “yekîtiya Adirbêcanên li dervayî welat” van rêxistinan li derveyê welat xwedî erkeke cuda ne: Propagandaya dijî ermenî dikin, li dijî ermeniyan pêşangeh û çalakiyan li dar dixin.
Bi vî awayî, bi înîsiyatîva “Xanîyên Adirbêcanê” di nîsana sala 2024 a de, li Helsînkîyê, paytexta Fînlandiyayê, çalakiyek bi navê “Sûcên jênosîd û sirgûnkirina Adirbêcana Rojavayî” hat lidarxistin û “İZ” (wekî “şop” tê wergerandin. Fîlma “belge” jî hat nîşandan, ku careke din ermenî bi sûcên xeyalî yên xaka “Adirbêcana Rojava” e qesir, di xerakirina tirbe, mizgeft, pir.
Mijara çalakiyên dijî ermenî yên bi vî rengî ji aliyê diyasporaya Adirbêcanê ve hatine lidarxistin, cuda ye di meha sibatê de, rêxistina “Mala azerîya” ya nû li Polonayê bajarê Krakovê, pêşangehek ji bo bi navê “jênosîda” Xocaliyê li dar xistibû, ku di derbarê “qirkirina êtnîkî” ya ku ji aliyê Ermenistanê ve hatiye kirin we agahiyên berfireh bide poloniyan.
Di hevpeyvînekê de ligel rojnamevanan, serokê komîteya dewletê ya kar û barên dîyasporayê Fuad Muradov diyar kir ku plan heye ku bêtir “malên Adirbêcanê” vekin, di nav wan de şaxên li Komara Çexîyaye û Îraqê ji bo çapkirina pirtûkên bi zimanan û wek nimûne weşana almanî ya pirtûka “Dîroka Şûşîyê” raber dike.
Di analîzkirina xebatên dîyasporayê yên Adirbêcanê de, bi teqez dikare bê gotin ku ew li ser bingeha naveroka hemermenî ye, xuya ye ku hukumeta Bekûyê ji bo ku rastiyên dijî ermenî yên berevajîkirî pêşkêşî civaka navneteweyî bike, hewil dide.
