Cezayê pereyî, hepsa demkurt: wezîreta parastinê berpirsyarîya dûrketina ji tetbîqatên perwerdeyê tundtir dike
Wezîreta parastinê pêşnîyar dike ku tole bên tundkirin da ku ji rahênanên leşkerî dûr nekevin û rola polîsên leşkerî di prosêsa seferberîyê de zelal bikin. Pêşnûmeya peywendîdar li ser malpera yekgirtî ya pêşnûmeya yasayên qanûnî hate weşandin.
Zagona heyî bi zelalî cûre-cûre awayên dûrketina ji perwerdehîya leşkerî dîyar nake, ku ev yek ne gengaz dike ku bi tevahî rewşên welatîyên ku ji vê pêvajoyê dûr ketine were nirxandin.
Ji ber valahîyên di qanûnê de hin welatî ji bo ku xwe ji sondajê dûr bixin hincetên fermî bikar tînin. Bûyerên xwexapandinê, sîmulasyona nexweşiyan, sextekirina belgeyan, yan jî rêbazên din yên xapandinê bi taybetî pir zêde ne.
Li gorî qanûnên heyî, berpirsîyarî bi rêkûpêk sivik e, ku ev gengaz dike ku bi karanîna rêbazên jorîn ji cezayê dûr bixe.
Desthilatdarîya niha ya polîsên leşkerî di derbarê tevlêbûna wan di pêvajoya leşkerîyê de pêwîstî bi zelalkirinê heye.
Pejirandina van guhertinan wê rê bide rêziknameyên qanûnî yên tundtir, berpirsîyarî zêde bibe û pêvajoya leşkerîya neçarî bi tevahî were bicîh kirin.
Şêweyên dûrketina ji temrînên perwerdehîyê têne eşkere kirin: nexuyabûna li komîsarîatîya leşkerî ya li cîhê tomarkirinê, dûrketina ji muayeneya tenduristîyê yan muayeneya bijîjkî, nehiştina beşdarbûna perwerdehîyê bi rengekî din, nehiştina perwerdehîyê bi sedema birînên laş yan jî sîmulasyon nexweşî, dûrxistina bi sextekirina belgeyan yan bi awayên din yên xapandinê.
Di rewşên reva giştî de, cezayê muebbetê, zindana demkurt (heta 2 mehan) yan jî cezayê girtîgehê (heta 2 salan) tê dayîn.
Heger reva bi zerardayîna bedenî, sîmûlasîyona nexweşîyê, bi sextekirina belgeyan hatibe kirin, dibe ku ceza bigihêje 2-5 salan. Ev guherandin wê rê bide berpirsîyariya hişktir û bûyerên reva pêşnûmeyê kêm bike.
Di pêşnûmeyê de zêdekirina tevlîbûna polîsên leşkerî di pêvajoya leşkerîya neçar de, mîsogerkirina kontroleke bi bandor li ser birêxistinkirina kampên leşkerî û perwerdeyê tê pêşniyarkirin.
Polîsê leşkerî destûr daye ku di pêvajoya bangewazîyê de ji bo hemwelatîyên ku ji bo leşkerîyê berpirsîyar in, alîkariya komîsaryoya leşkerî bike, leşkeran mecbûr dike ku serî li komîsaryoya leşkerî yan navendek muayeneya bijîjkî bidin. Seferberîya leşkerî û qeydkirina hemwelatîyên ji bo leşkerîyê berpirsîyar in.
Di qanûnê de hatîye dîyarkirin ku mafê polîsê leşkerî heye ku li kesên ku ji leşkerîya neçarî direvin bigerin, ji bo peydakirina leşkeran û mîsogerkirina leşkerîya neçar tedbîrên pêwîst bimeşînin û li ser daxwaza dezgehên qanûnî veguheztin û sevrakirina leşkeran mîsoger bikin.
Ev guhertin wê bihêle ku polîsên leşkerî bêtir bi bandor beşdarî pêvajoyên pergala leşkerkirina leşkeran bibin û pêkanîna tam ya leşkerîyê mîsoger bikin.
Tê çaverêkirin ku ev guhertin bi kêmkirina hejmara welatîyên ku jê direvin, karbidestîya sîstêma pêşnûmeya leşkerî zêde bike, û wê sîzayan tundtir bike, ku wê beşeke berçav ji wan kesên ku ji pêşnûmeyê direvin neçar bike ku li nêzîkatîya xwe binerin. Polîsên leşkerî wê tevlî pêvajoyê bibin û wê kontrolê xurt bikin û pêkanîna qanûnê pêşve bibin.
