Em bi fikar in ku Adirbêcan naxwaze peymana aşîtîyê îmze bike: wezîrê karên der

Dema ku li Ermenîstanê şoreşa dêmokratîk pêk hat û partiya me ya desthilatdar ya niha hat ser kar, me hema yekser ragihand ku em ê di destûra bingehîn de guhertinan bikin. Û niha, wek ku ez dibînim, ew ê ne tenê guhertina destûra bingehîn ya heyî be, di heman demê de wê bibe Destûreke nû jî. Wezîrê  Ermenîstanêyî karên der Ararat Mîrzoyan di hevpeyvînekê de ligel medyaya tirkî ev yek eşkere kir û li ser pirsa gelo Ermenîstan wê guhertina destûrî ji bo îmzekirina peymana aşîtîyê bi Adirbêcanê re binirxîne yan na?

Lijneya heyî ya ku bi guhertinên destûrî ve mijûl dibe, li ser mexanîzmayên yasayî gotûbêjan dike û wek ku ez dizanim di sala 2026 a de erka wê komîteyê bi dawî dibe. Di heman salê de hilbijartinên me yên parlamentoyê hene. Ji ber vê yekê ji sala 2018 a ve em li ser pêwîstiya Destûra bingehîn ya nû israr dikin û ev yek di rojeva me de ye. Em ê pêk bînin.

Lê girêdana mijarê bi normalkirina têkiliyên Ermenistan û Adirbêcanê re ne avaker e. Vegera şîroveyên xwe yên berê, ez dixwazim tekez bikim ku du rê hene. Ya yekem ev e ku meriv li bendê bimîne heya ku hemî pirsên mimkun werin bersivandin, û tenê hingê tevbigerin. Ya duyemîn, bêyî ku li benda hemî çareseriyan bi yekcarî bin, niha tevbigerin.

Min di panelê de jî li ser vê yekê axivî û tekez kir ku divê em gav bi gav ava bikin, pêşî kevirê yekem deynin, paşê kevirê din.Ez di wê baweriyê de me ku di demekê de, em ê bibînin ku me pireke bihêz û bi îstîkrar ava kiriye. Ji ber vê yekê, em bi kûr bawer in ku divê em ji niha ve dest pê bikin.

Li ser daxwaza rojnamevanekî, li ser pirsa şandeya çavdêriyê ya Yekîtiya Avropayê, Mîrzoyan diyar kir ku erkê wê şandê bi giranî ji bo piştgirîkirina proseya asayîkirina pêwendiyên navbera Ermenîstan û Adirbêcanê û herwiha dabînkirina aramiyê li ser sînor e. Û dema ku peymana aşîtîyê hat îmzekirin û bikeve meriyetê, îdî pêwîstî bi wezîfeyeke wiha namîne.

“Dema ku aramî li ser sînor were damezrandin, ev tê wê wateyê ku erk, mîsyon, temam bûye, û ti tevlêbûnek din dê hewce nebe”. Lê belê, bi gelemperî, ez difikirim ku pirsgirêka sereke bi we re ye. Ne Destûra bingehîn, ne Koma Minsk û ne jî tiştekî din. Pirsgirêk ev e ku carinan em hest dikin ku Adirbêcan bi tenê naxwaze bi Ermenistanê re aşîtîyê ava bike. Mîrzoyan her wiha gotîye: “Ez nikarim bêjim li ser kîjan hesaban, lê em bi rastî nîgeran in ku ew naxwazin çareserî biqede, naxwazin danûstandin temam bibin û peymana aştiyê îmze bikin”.

Tekez kir ku di pêvajoya çareseriyê de rêyên din jî hene. “Me hejmarek pêşniyar pêşkêş kirin bi mebesta vegerandina ragihandinê, bihêzkirina baweriya hevbeş, di nav de verastkirina hevdu û kontrolkirina çekan”. Ev pêşniyarên bi bingeh û realîst bûn. Lê belê, mixabin, me ti bersivek çêker wernegirtiye.

Bi giştî tê dîtin ku aliyê Adirbêcanê bi tenê ne eleqedar e ku pêvajoya çareseriyê temam bike û bi rastî jî naxwaze aştîyê ava bike. Her wiha, em dem bi dem hem di axaftinên serkirdayetiya Adirbêcanê de û hem jî di pêşveçûna rastîn ya rewşê de dibin şahidê diyardeyên nû yên tengezariyê, ku mixabin ev yek jî dikare bibe sedema zêdebûna li ser erdê.

Weke mînak, heger hûn li raya giştî ya Ermenîstanê binêrin, hûn ê bibînin ku beşeke girîng ji welatiyên Ermenî di wê baweriyê de ne ku Adirbêcanê xwedî planên din e: êrîşeke nû li ser Ermenîstanê bike, kontrol bike li ser hin beşên axa xwe yên serwêr. Di vê wateyê de, mirov dikare bibêje ku bersiva pirsa we jî heye.Wezîrê karên der yê Ermenîstanê gotîye: “Dema ku em niyeta rastîn ya Adirbêcanê bi dest bixin, bi îhtîmaleke mezin emê karibin bersiva pirsan jî bibînin”.

Wî da zanîn ku derbarê hevdîtinên din de, li ku û çawa tê plankirin ku peymana aştiyê were îmzekirin, tu nûçeyek nîne. “Ew dibêjin helwesta wan ew e ku heta ev daxwaz neyê cîbicîkirin, ew ê li ser vê mijarê gotûbêjê nekin, pêşî ya yekem, paşê ya duyemîn, paşê ya sêyemîn”:- Ararat Mîrzoyan wiha gotî1e: “Rastî ev e, lê em bi wan re peywendiyê didomînin”.