Bi tevahî, bandor: pisporên li ser xebatên komîsyonên xêzkirinê

Di warê pisporîyê de xebatên komîsyonên xêzkirin û xêzkirina sînoran bi serokatîya cîgirên serokwezîrên Ermenîstanê û Adirbêcanê bi giştî bi bandor tê dîtin. Ew bawer dikin ku pêvajo her çend hêdî be jî ber bi pêş ve diçe.Pispor îhtîmalin ku Bekû di qonaxekê de pêvajoyê torpîl bike, red nakin. Civîna dawî ya endamên komîtêyê herî dawî bi rêya vîdyokonfêransê pêk hat. Di civînan de li ser rênivîsa rênimayîya pêkanîna karê sînorkirinê gotûbêj kirin.

Civîna dawî ya xebatê ya komîtêyên bi serokatîya cîgirên serokwezîrên Ermenîstan û Adirbêcanê, bi rêya vîdêokonfêransê, di 16 ê sibatê de, tam mehek piştî civîna berê bû. Li gorî daxuyanîya wezîreta  karên der, herdu alîyan li ser rêzbendîya beşên sînorî danûstandina bîr û ramanan berdewam kirin û li ser destpêkirina xebatê ji beşa bakûr, li xaçerêya sînorên Ermenîstanê, Adirbêcan û Gurcistanê, li hev kirin. Piştî wê jî li başûr, li ser sînorê Ermenîstanê û Îranê, sîyasîzan Armên Vardanyan pêvajoya xêzkirinê bi giştî bi bandor dibîne.

“Heya niha ew hevdîtin bi bandor bûne”. Li beşê Kîransê, li hinek deveran sînor hatine xêzkirin. Naha, usa dixuye ku wan biryar daye ku beşa paşin çareser bikin. Lê ez difikirim ku di qonaxekê de ev pêvajo wê bê torpîl kirin. Ez wisa difikirim ku heta ku Adirbêcan axa ku bi dest bixe wê berdewam bike. “Û dema ku ew ê erdê radestî me bikin, wê pêvajo têk bibe”.

Li gorî Vardanyan, girîng e di vê qonaxê de alî beşdarî pêvajoyê bibin. Lê ev yek îhtîmala ku Adirbêcan di qonaxekê de beşdarbûna xwe rawestîne red nake.Armên Vardanyan dibêje, li vir tiştekî Ermenîstanê heye.

“Pêdivî ye ku em rojeva xwe pêş bixin, ji bo ku bi qasî ku gengaz be sînorkirin hebe”. Di beşên din de jî, li gorî pisporan, qadên me yên vegerandinê jî hene. Behsa axa Bêrkabêrê dikin. Li herêmên din yên herêma Tavûşê jî herêmên bi heman rengî hene”.

Komîsyonên ku bi xêzkirina sînorê di navbera Ermenîstan û Adirbêcanê de mijûl dibin, li gorî rêziknameyên ku par payîzê hatine pejirandin dixebitin. Rêza qonaxên pêvajoyê jî ji berê ve hatîye dîyarkirin. Piştî Kîransê, arasteka din beşa bakûr e, paşê başûr e. Opozîsyona parlamentoyê bi vê fermanê razî nabe. Parlamêntarê fraksîyona “Ermenîstan” ya meclîsa neteweyî Artûr Xaçatryan, di wê bawerîyê de ye ku li başûr divê li ber çavan bê girtin çend şert û merc li ber çavan bigirin.

“Ya yekem, dê were tesbît kirin ku sînorê di beşa Mêxrîyê de yê me ye”. Di her rewşê de, Adirbêcan wê ne xwedîyê armancekê be. Duyem, azêrîyan di sînorê hundirîn de axa dagîr kirine, eger vekişîyana wê pirsa rêya Şûrnûxê çareser bibûya. “Piştre em ê hilkişîyan gola Reş ya Cêrmûkê û me tirkan vexwenda der”.

Wezîrê karên der Ararat Mîrzoyan dîyar kir ku di destpêkirina her pêvajoyê de peyman girîng in. Di vê qonaxê de li ser berdewamkirina xêzkirina ji alîyê bakûr ve rêkeftin hat kirin.

Em dîsa dibêjin herêmên me yên di bin dagirkerîyê de ne, ji 200 kîlomêtrê çargoşeyî zêdetir e û divê em di pêvajoya sînordarkirinê de argûman, hincet û nexşeyên xwe pêşkêş bikin.”Dema ku lihevkirineke dualî li ser wê hebe em dikarin ji bakûr yan ji başûr dest pê bikin. Em eleqedar in ku pêvajoya sînordarkirinê bidome. Em wê yek ji stûnên herî girîng yên pêvajoya aşîtîyê dibînin. Hem ji alîyê me û hem jî ji alîyê Adirbêcanê ve xebatên avaker hatin kirin û em gihiştin xaleke hevpar”.

Serokwezîrê Ermenîstanê berî niha gotibû, Ermenîstan xwedî sînorekî navneteweyî ye ku di qada navneteweyî de tê naskirin, ku divê li ser erdê bê eşkere kirin, û bi hûrgilî dîyar kir ku di kîjan rewşan de mijara pevguhertina herêman dikare derkeve holê û çawa dikare bê çareser kirin.

 “Niha, wek mînak, dema ku komîsyonên sînordarkirinê werin, ji bo birêxistinkirina binesazîyê û jîyana xelkê, û bibêjin ku ev xak pêwîst e, ku dêyûrê di nav axa welatekî de ye, lê pêwîst e, ku ev herêmên wî welatî bên guhertin ev axa bi vê axê re bê guhertin, ev yek tenê bi referandûmê pêkan e”.

Berpirs dibêjin, rêkeftin hene, lê heta niha tu hûrgilî nayên eşkerekirin. Her wiha hîn hûrgilîyan nadin ku hevdîtina bê ya di navbera cîgirên serokwezîrên Ermenîstan û Adirbêcanê de kengî û li ku pêk bê.