CAESAR: şîyanên sîstêma topxaneya Fransîyayê çi ne?
Ermenistan dê di demek nêzîk de bibe xwedî sîstemên topan yên CAESAR. Wezîrê hêzên çekdar yê Fransîyayê Sêbastîên Likornyû li ser rûpela xwe ya X ê li ser îmzekirina girêbestê nivîsîye û wêneyek bi wezîrê parastinê Sûrên Papîkyan re weşand û tê de karbidestên ermenî û fransî modêla vê sîstêma topan di destên wan de ne.
Di peyamê de wezîreta parastinê ya Ermenîstanê eşkere nekir ku ev peyman di derbarê kîjan çekan de ye, lê hate gotin ku di 17 ê gulanê de li Fransîyayê di navbera şirketa leşkerî-pîşesazîya fransî de peymana hevkarîya leşkerî-têknîkî hatîye îmzekirin. Factor.am li ser malpera fermî ya şîrketa leşkerî-pîşesazîya KNDS û çavkanîyên din lêkolîn kir, dîyar kir ku ev şîrketa fransî bi çi tê nasîn, çekan dide kîjan welatan û CAESAR xwedî çi şîyan e.
CAESAR sazûmaneke topan a 155/52 mm ya xwebexş ya Fransayê ye. Li ser şasîyek 6×6 an 8×8 hatîye çêkirin. Li gorî wêneyê ku wezîrê parastinê yê Fransîyayê weşandîye, vêrsîyona bi şensê 6 teker dê ji Ermenîstanê re bê dayîn.Ode bi zirxî ye û li hember guleyên bi qalibê 7,62 mm û perçeyên fîşekan (2 STANAG 4569) parastinê peyda dike. Pergala hewayê heye. Karmend ji 5 kesan pêk tê.
CAESAR bi pergala navîgasyonê ya bêhêz û kompyûtêreke balîstîk ve tê dabînkirin, dikare bi awayekî rast li hedefên ji 40 kîlometreyî zêdetir dûr bixe. Di rewşa bikaranîna cebilxaneyên bi roket yan jî sîstêmên zîrek de, mezîl dikare bigihîje 55 kîlometreyan. Bi pergala kontrolkirina agir Sigma-30 ve hatî çêkirin, ku tê de wergirê pergala navîgasyonê ya NAVSTAR heye. Pergala kontrolê radarek pêş-lezê, yekîneyek kontrolê ya balîstîkî ya çêkirî ya ku bi tevahî bi FCS ATLAS re yekgirtî ye, vedihewîne. Ew xwedan rêbernameyek bi tevahî xweser ya çekê ye, pergalek dabînkirina projeyek nîvotomatîkî ye. Di moda normal de, ew dikare di 1 hûrdemê de 6-8 guleyan biteqîne.
Bihayê 1 yekîneya sîstema topavêjê ya xweser AESAR di navbera 4-5 mîlyon yûro de diguhere. Di sala 2022 a de dagirkirina Ûkraynayê ya Rûsyayê daxwaza van sîstêman zêde kir. Wezîrê Fransîyayê Sêbasîên Likornyû ragîhand ku Fransîya amade ye îsal 78 wesayîtên xweser yên CAESAR bide Ûkraynayê. Ûkrayna ji bo 6 CAESAR û Fransîya jî 50 mîlyon yûro da ku 12 yên din peyda bike. Ji bilî Ûkraîna, Lîtva, Êstonya, Komara Çexîyayê, Bêlçîka, Kolombîya, Maroko, Malayzîya, Erebistana Saûdî, Îndonêzîya, Taylandê jî sîstêmên topavêj yên CAESAR bi dest xistine yan jî ferman dane wan.
Avantajên:
Pispor avantajên pergala CAESAR wekî tevgerbûna stratêjîk û taktîkî ya bilind, leza bicihkirinê (60 deqe) û kombûnê (40 deqe), dûr û dirêj, lêçûnên lênihêrînê kêm, bihayê kêm li gorî obûsên din yên nûjen destnîşan dikin. Kêmasî wek xalek qels, pisporên leşkerî derbazbûna ne zêde ya di şert û mercên derveyî rê de, asta kêm parastina ji agirê dijmin, komek cebilxane ya piçûk destnîşan dikin.
KNDS kîjan şirket e?
KNDS pargîdaniyek hilberîna çekan ya di destê hukumeta fransî de ye ku li Vêrsalê hatîye damezrandin. Sala 2015 a da, Nexter (Fransa) û Krauss Maffei Wegmann (Almanya), sêwiranerê pergalê û entegratorê Leclerc û Leopard MBT, wekî KNDS hatin yek kirin, û bûn yek ji pargîdaniyên berevanîya bejayî yên avropî. Armanca vê hevgirtinê peydakirina hewcedarîyên artêşên Fransîya û Almanîya bû. KNDS salane dora 2,4 mîlyard yûro ye. Rêzeya hilberê bi giranî tankên şer, wesayîtên zirxî, pergalên topan, robot, cebilxane, pirên leşkerî, pergalên rêveberîya şer, çareserîyên perwerdehîyê, çareserîyên parastinê û cûrbecûr amûr hene. Ji sala 2019 a vir ve, pargîdanî bernameya çekên SCORPION-ê, ku nûjenkirin û nûkirina komên şer (GTIA) misoger dike, dimeşîne. Ew şîyana şer û parastina hêzên çekdar zêde dike bi baştirîn karanîna derfetên nû ji bo pevguhertina agahiyan ku ji hêla pêşkeftina teknolojiyên agahdarî û ragihandinê ve têne pêşkêş kirin.
